ประวัติไม้บูบิงกา
BUBINGA
ประวัติไม้ซีบรา Zebrawood มีความซับซ้อนมากกว่าชื่อไม้ชนิดเดียว เพราะเอกสารยุโรปยุคแรกใช้ชื่อนี้กับไม้จากทวีปอเมริกา ขณะที่ตลาดปัจจุบันมักหมายถึง Zebrano ในสกุล Microberlinia จากแอฟริกา บทความนี้เรียงหลักฐานตามช่วงเวลา พร้อมตัวอย่างชิ้นงานสำคัญตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
จากป่าแอฟริกากลาง สู่งานออกแบบระดับโลก
ประวัติไม้บูบิงกา หรือ Bubinga มีความซับซ้อนมากกว่าชื่อไม้เพียงชนิดเดียว เพราะคำว่า Bubinga ไม่ใช่ชื่อทางพฤกษศาสตร์ของต้นไม้ต้นเดียว แต่เป็นชื่อทางการค้าที่ใช้กับไม้ในสกุล Guibourtia หลายชนิด โดยเฉพาะ Guibourtia demeusei, Guibourtia pellegriniana และ Guibourtia tessmannii
ไม้กลุ่มนี้มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกากลาง มีชื่อเสียงจากสีตั้งแต่ชมพูแดง แดงอมม่วง ไปจนถึงน้ำตาลแดงเข้ม เนื้อไม้หนักและแข็ง สามารถขัดขึ้นเงาได้ดี และบางแผ่นเกิดลายพิเศษอย่าง Pommélé, Waterfall, Quilted และ Curly
จากต้นไม้ขนาดใหญ่ในป่าฝน Bubinga ค่อย ๆ เดินทางเข้าสู่งานเฟอร์นิเจอร์ Art Nouveau งานออกแบบสมัยใหม่ ประติมากรรม โต๊ะไม้แผ่นเดียว กีตาร์เบส และกลอง ก่อนที่ความนิยมในตลาดโลกจะทำให้เรื่อง แหล่งที่มา การตรวจสอบย้อนกลับ และ CITES กลายเป็นอีกส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ไม้ชนิดนี้
จากวัสดุของป่าฝนแอฟริกา
สู่เฟอร์นิเจอร์ งานศิลปะ และเครื่องดนตรีระดับโลก
ชื่อที่พบในเอกสารและตลาด
Bubinga / Bubinga Wood — ชื่อการค้าแบบกว้าง
Red Bubinga — ชื่อที่พบใช้กับ Guibourtia demeusei
Rose Bubinga — พบใช้กับ G. pellegriniana และ G. tessmannii
Kévazingo / Kevazingo — ชื่อทางการค้าที่พบมาก โดยเฉพาะกับ G. tessmannii และ G. pellegriniana
African Rosewood — เป็นชื่อทางการค้าที่อาจทำให้สับสน เพราะ Bubinga อยู่ในสกุล Guibourtia ไม่ใช่ Dalbergia
เสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในลายไม้
สี เสี้ยน และมิติของ Bubinga
หากมองเพียงผิวเผิน Bubinga อาจเป็นเพียงไม้สีแดงน้ำตาลชนิดหนึ่ง
แต่เมื่อแสงตกกระทบพื้นผิว สิ่งที่ทำให้ไม้ชนิดนี้แตกต่างจะเริ่มปรากฏขึ้น
แก่นไม้มีสีตั้งแต่ ชมพูแดง แดงอมม่วง ไปจนถึงน้ำตาลแดงเข้ม และมักมีริ้วสีม่วงเข้มหรือเกือบดำแทรกอยู่ เนื้อไม้ละเอียดถึงปานกลาง และเสี้ยนสามารถเป็นได้ทั้งเสี้ยนตรงและเสี้ยนสลับ
ลายไม้ที่ทำให้ Bubinga เป็นที่จดจำ
Pommélé / Waterfall / Quilted
Flame / Curly / Straight / Ribbon
ประวัติ Bubinga จากอดีตถึงปัจจุบัน
อ่านภาพรวมก่อนเข้าสู่รายละเอียด
ประวัติของ Bubinga มีอยู่พร้อมกันหลายเส้นทาง
ความรู้ของชุมชนในแอฟริกา → การตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์
→ งานออกแบบ → ตลาดโลก → การอนุรักษ์
ค.ศ. 1899
Copaifera demeusei
คำอ่าน: โค-ไป-เฟอ-รา เดอ-มู-เซ-อี
ไม้ที่ปัจจุบันยอมรับในชื่อ Guibourtia demeusei ถูกเผยแพร่ครั้งแรกภายใต้ชื่อ Copaifera demeusei ก่อนถูกย้ายเข้าสกุล Guibourtia ในปี 1949
ภาพ/ข้อมูล:
Kew — Guibourtia demeusei
ค.ศ. 1910
Copaifera tessmannii
ไม้ที่ปัจจุบันรู้จักในชื่อ Guibourtia tessmannii ถูกเผยแพร่ครั้งแรกภายใต้ชื่อ Copaifera tessmannii ก่อนถูกจัดเข้า Guibourtia ในภายหลัง
ภาพ: ต้น Guibourtia tessmannii
ลิงก์ภาพ: Kew — G. tessmannii Images
ค.ศ. 1949
J. Léonard
J. Léonard จัด G. demeusei และ G. tessmannii เข้าสกุล Guibourtia และอธิบาย G. pellegriniana
นี่คือช่วงที่ชื่อทางวิทยาศาสตร์ของไม้กลุ่ม Bubinga เริ่มอยู่ในรูปแบบที่ใกล้เคียงกับระบบที่ใช้กันในปัจจุบัน
ภาพ/ข้อมูล:
Kew — Guibourtia
ค.ศ. 1950–1970
Luxury Veneer
คำอ่าน: ลัก-ชัว-รี วี-เนียร์
วีเนียร์ Bubinga ขยายการใช้งานเข้าสู่ตู้ เฟอร์นิเจอร์ เปียโน และงานตกแต่งภายในระดับสูง
เมื่อไม้ถูกฝานบาง ลายเสี้ยนและมิติของ Bubinga สามารถถูกจัดต่อกันบนพื้นผิวขนาดใหญ่ ทำให้ไม้ทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของภาษาการตกแต่งภายในได้อย่างชัดเจน
ภาพลายไม้:
Fair & Precious — Bubinga
ค.ศ. 2010
Gabon Log Export Ban
คำอ่าน: กา-บอง ล็อก เอ็กซ์-พอร์ต แบน
กาบองห้ามส่งออกไม้ซุงเพื่อผลักดันให้เกิดการแปรรูปและเพิ่มมูลค่าภายในประเทศมากขึ้น
นี่คือจุดที่ประวัติ Bubinga เริ่มเชื่อมกับนโยบายป่าไม้และห่วงโซ่อุปทานอย่างชัดเจน
ภาพประกอบ: ใช้ภาพป่า/โรงเลื่อย/ไม้ Kévazingo จาก ATIBT
ลิงก์ภาพ: ATIBT — Kevazingo
ค.ศ. 2016–2017
CITES Appendix II
คำอ่าน: ไซ-ทีส อะ-เพน-ดิกซ์ ทู
ในการประชุม CITES CoP17 ปี 2016 มีการรับข้อเสนอขึ้นบัญชี Guibourtia demeusei, G. pellegriniana และ G. tessmannii
การขึ้นบัญชี Appendix II มีผลตั้งแต่ 2 มกราคม 2017 CoP17 จัดขึ้นที่ Johannesburg ประเทศแอฟริกาใต้ในปี 2016.
ภาพ/หน้าการประชุม:
CITES — CoP17
ค.ศ. 2018–2019
Kévazingo Crisis
คำอ่าน: เค-วา-ซิง-โก ไคร-ซิส
ปี 2018 กาบองสั่งห้ามตัด Kévazingo ท่ามกลางแรงกดดันจากการค้าและการลักลอบ
ปีต่อมาเกิดกรณีที่รู้จักในชื่อ Kevazingogate หลังมีการยึดตู้คอนเทนเนอร์ไม้ Kévazingo จำนวนมาก ก่อนที่ตู้ส่วนหนึ่งจะหายออกจากพื้นที่เก็บ Reuters ยืนยันว่าคำสั่งห้ามตัดเริ่มในปี 2018 และเหตุการณ์ตู้ไม้หายในปี 2019 นำไปสู่การปลดเจ้าหน้าที่ระดับสูง.
ภาพประกอบ:
ATIBT — Kévazingo
ค.ศ. 2024
Controlled Kévazingo
คำอ่าน: คอน-โทรลด เค-วา-ซิง-โก
กาบองกลับมาอนุญาตการทำ Kévazingo แบบควบคุม ภายใต้เงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับสัมปทานที่จัดการอย่างยั่งยืน การติดตามด้วยระบบพิกัด และการควบคุมการส่งออก Reuters รายงานการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวในเดือนกันยายน 2024.
ภาพ/บทความ:
ATIBT — Gabon Kévazingo 2024
วัตถุสำคัญจากไม้ Bubinga
ตัวอย่างที่ทำให้เห็นการเปลี่ยนผ่านของ Bubinga
จากไม้ตกแต่งในงาน Art Nouveau สู่วัสดุของ Modern Design
โต๊ะไม้แผ่นเดียว ประติมากรรม และเครื่องดนตรี
01 ราว ค.ศ. 1900
Cabinet aux Grenouilles
Émile Gallé
Walnut, Bubinga, Bird’s-eye Sycamore,
Ceylon Satinwood และไม้อื่น ๆ
Bubinga ถูกใช้เป็นหนึ่งในวัสดุของงานมาร์เกตรี
โดยสีและลายของไม้ทำงานร่วมกับไม้ชนิดอื่น
เพื่อสร้างภาพและพื้นผิวของงาน Art Nouveau
ภาพ: Christie’s
คลิกที่นี่หรือที่รูปภาพเพื่อดูชิ้นงาน
02 ค.ศ. 1903
Buffet “Épis de blé”
Émile Gallé
Brazilian Rosewood, Walnut, Bubinga,
African Padauk และไม้หลายชนิด พร้อม Bronze
เป็นตัวอย่างของ Bubinga ในงานมาร์เกตรี
ที่ใช้ความแตกต่างของเนื้อไม้หลายชนิด
สร้างภาพเชิงธรรมชาติบนเฟอร์นิเจอร์
ภาพ: Christie’s
คลิกดูชิ้นงาน
03 ราว ค.ศ. 1926
Bibliothèque à éléments variables
Pierre Chareau
Bubinga, Peroba และ Madagascar
Rosewood Veneer
ชิ้นงานแสดงการเปลี่ยนจากไม้ในงานตกแต่ง
Art Nouveau ไปสู่เฟอร์นิเจอร์ Modern Design
ที่เน้นระบบและรูปทรงมากขึ้น
ภาพ: Christie’s
คลิกดูชิ้นงาน
04 ค.ศ. 1995
Minguren II Dining Table
Mira Nakashima
Bubinga
หน้าโต๊ะไม้ Bubinga แผ่นเดียว ความยาวประมาณ
134 นิ้ว หรือกว่า 11 ฟุต
แทนที่จะซ่อนธรรมชาติของวัสดุ งานชิ้นนี้
เปิดพื้นที่ให้ขนาด ลาย และขอบของไม้
เป็นส่วนสำคัญของการออกแบบ
ภาพ: Moderne Gallery
คลิกดูชิ้นงาน
ภาพ: MAK — Museum of Applied Arts, Vienna / Georg Mayer
05 ค.ศ. 1996
Corvette Standard Bubinga
Warwick
กีตาร์เบสที่นำชื่อ Bubinga มาใช้เป็นส่วนหนึ่งของชื่อรุ่น
และเป็นตัวอย่างของการขยายบทบาท
ของไม้เข้าสู่ตลาดเครื่องดนตรี
ภาพ: Warwick
คลิกดูภาพชิ้นงาน
06 ค.ศ. 1998
Arabesque XXIX
Robert Longhurst
Bubinga Wood, Brass และ Mexican Black Marble
Bubinga ถูกแกะและขึ้นรูปเป็นเส้นโค้งต่อเนื่อง
ทำให้วัสดุเดียวกันที่พบในโต๊ะและตู้
กลายเป็นงานประติมากรรมได้
ภาพ: Museum of Arts and Design / Ed Watkins
คลิกดูชิ้นงาน
การใช้งาน Zebrawood ในปัจจุบัน
Ibanez BTB1835
Ibanez นำ Bubinga มาใช้ทั้งบริเวณ Top/Back และเป็นหนึ่งในวัสดุของโครงสร้างคอใน BTB1835 แสดงให้เห็นว่าไม้ชนิดนี้สามารถทำหน้าที่ทั้งด้านภาพลักษณ์และองค์ประกอบของเครื่องดนตรีได้ หน้าอย่างเป็นทางการของ Ibanez แสดงรายละเอียดและภาพรุ่นดังกล่าว.
ภาพ: Ibanez
คลิกดูสินค้าและภาพ
TAMA Starclassic Bubinga
กลองคืออีกตลาดหนึ่งที่ทำให้ชื่อ Bubinga เป็นที่รู้จักในวงกว้าง โดยชื่อไม้ถูกนำมาเป็นส่วนหนึ่งของเอกลักษณ์ผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่เพียงวัสดุที่ซ่อนอยู่ภายในโครงสร้าง
ภาพ: TAMA
คลิกดูภาพ
เฟอร์นิเจอร์ไม้แผ่นใหญ่ Bubinga
สำหรับงานเฟอร์นิเจอร์ขนาดใหญ่ จุดเด่นของ Bubinga คือความสามารถในการแสดง สี ขนาด และลายของไม้พร้อมกัน
โดยเฉพาะแผ่นที่มี Pommélé, Waterfall หรือ Curly figure เมื่อนำมาใช้เป็นหน้าโต๊ะขนาดใหญ่ ลายธรรมชาติสามารถกลายเป็นส่วนหลักของการออกแบบโดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มรายละเอียดมาก
จากไม้ที่มองเห็น สู่ไม้ที่ต้องรู้ที่มา
Bubinga ไม่จำเป็นต้องบอกว่าเป็นไม้ที่สวยที่สุด
และไม่จำเป็นต้องบอกว่าเป็นไม้ที่แพงที่สุด
เพราะลายที่เราเห็น
เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเรื่องราว
คุณค่าของไม้หนึ่งแผ่น
ไม่ได้จบลงตรงที่มันสวยแค่ไหน
แต่มันเริ่มจากคำถามว่า
“ไม้แผ่นนี้มาจากไหน”
เพราะสำหรับ Bubinga ในโลกปัจจุบัน สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียง คุณภาพของไม้
แต่รวมถึง
คุณภาพของวัสดุ
Provenance ที่ชัดเจน
และความสามารถในการพิสูจน์แหล่งที่มา
คำถามที่พบบ่อย
เกี่ยวกับไม้บูบิงกา
Bubinga เป็นชื่อทางการค้าของไม้ในสกุล Guibourtia หลายชนิด โดยเฉพาะ G. demeusei, G. pellegriniana และ G. tessmannii ไม่ใช่ชื่อวิทยาศาสตร์ของต้นไม้เพียงชนิดเดียว
ไม้กลุ่ม Bubinga มีถิ่นกระจายในแอฟริกากลาง เช่น กาบอง แคเมอรูน อิเควทอเรียลกินี คองโก และพื้นที่ใกล้เคียง โดยพื้นที่จริงแตกต่างกันตามชนิด
Kévazingo เป็นชื่อทางการค้าที่มักใช้กับ G. tessmannii และ G. pellegriniana ขณะที่ Bubinga เป็นชื่อการค้าที่ครอบคลุมไม้หลายชนิดมากกว่า
คำว่า African Rosewood พบได้ในทางการค้า แต่ Bubinga อยู่ในสกุล Guibourtia ไม่ใช่ Dalbergia จึงควรใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ในเอกสารสำคัญเพื่อลดความสับสน
Bubinga เป็นไม้เนื้อแน่น หนัก แข็ง ขัดขึ้นเงาได้ดี และสามารถเกิดลายพิเศษ เช่น Pommélé, Waterfall, Quilted และ Curly โดยไม้หน้ากว้างและไม้ที่มีลายเด่นได้รับความสนใจเป็นพิเศษ
การซื้อไม้ซีบราควรตรวจชื่อวิทยาศาสตร์ ประเทศต้นทาง ใบอนุญาตตัดไม้ เอกสารขนย้าย เอกสารส่งออก Packing List เอกสารศุลกากร และ Chain of Custody หากมีการกล่าวอ้างมาตรฐานรับรอง
ใช่ สามชนิดหลัก ได้แก่ G. demeusei, G. pellegriniana และ G. tessmannii อยู่ใน CITES Appendix II พร้อม Annotation #15 ตามข้อมูลในเอกสารปัจจุบัน
ไม่ใช่ Appendix II ไม่ได้ห้ามการค้าโดยอัตโนมัติ แต่ควบคุมการค้าระหว่างประเทศและกำหนดให้มีการตรวจสอบและเอกสารตามกรณี
วัสดุที่ได้มาก่อนวันที่ 2 มกราคม 2017 อาจเข้ากระบวนการ Pre-Convention ได้ แต่ต้องมีหลักฐานพิสูจน์วันที่ได้มาหรือวันที่ครอบครอง การเรียกว่า “ไม้เก่า” อย่างเดียวไม่เพียงพอ
นอกจากสี ลาย ขนาด และสภาพไม้ ควรตรวจชื่อวิทยาศาสตร์ ประเทศและแหล่งกำเนิด เอกสารการได้มา หมายเลขล็อต ขนาด น้ำหนัก Invoice เอกสารขนส่ง และ CITES Permit หรือ Re-export Certificate ในกรณีที่เกี่ยวข้อง
เรียบเรียงโดย: ทีมงานอะ-ลัง-การ 7891
ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด: 10 สิงหาคม 2026